Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (Mevduat Sigortası)

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu-TMSF
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (Mevduat Sigortası)
5 (100%) 3 votes

Tasarruf Mevduatı ve Katılım Fonu sigortası nedir?

Mevduat ve katılım fonu toplamaya yetkili banka veya kredi kuruluşlarının faaliyet izinlerinin BDDK tarafından kaldırılması sonucu, bu kurumlarda mevduatı veya katılım fonu olan hak sahiplerinin kayıplarını devlet veya bu amaçla kurulmuş olan kurumun kısmen veya tamamen garanti etmesi tasarruf mevduatı ve katılım fonu sigortası olarak tanımlanabilir.

Türkiye’de mevduatın ve katılım fonlarının sigortalanması yetki ve görevi kamu tüzel kişiliğini haiz Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu‘na (TMSF) aittir.

Türkiye’de faaliyet gösteren, mevduat ve katılım fonu kabulüne yetkili yerli ve yabancı tüm kredi kuruluşları ile merkezi yurt dışında bulunan kredi kuruluşlarının Türkiye’deki şubelerinde bulunan mevduat ve katılım fonları sigorta sistemine dahildir. Tasarruf mevduatı ve katılım fonuna ilişkin sigorta primleri ilgili kuruluş tarafından TMSF’ye ödenmektedir.

Sigorta kapsamında olan mevduatlar ve limitleri

Türkiye’de faaliyet gösteren bir kuruluşun yurt içi şubelerinde gerçek kişiler adına açılan hesaplardaki çek keşidesi dışında ticari işlemlere konu olmayan TL, YP ve kıymetli maden cinsinden;

  • Tasarruf mevduatı hesaplarının anaparaları ile bu hesaplara ilişkin faiz reeskontları toplamının,
  • Katılma hesapları birim hesap değerleri ve özel cari hesapların,

100 bin TL’ye (yüz bin TL) kadar olan kısmı sigorta kapsamındadır.

Aynı şekilde yurt dışında yaşayan yerli ve yabancı kişilere ait mevduatın çek keşidesi dışında ticari faaliyetlerine konu olmayan TL, YP ve kıymetli maden cinsinden;

  • Tasarruf mevduatı hesaplarının anaparaları ile bu hesaplara ilişkin faiz reeskontları toplamının,
  • Katılma hesapları birim hesap değerleri ve özel cari hesapların,

100 bin TL’ye (yüz bin TL) kadar olan kısmı sigorta kapsamındadır.

Serbest bölgelerde faaliyet gösteren banka şubeleri 5411 sayılı bankacılık kanunu kapsamında faaliyet gösterdiklerinden bu şubelerdeki mevduat ve katılma hesapları da belirtilen limit dahilinde sigorta kapsamındadır.

Türkiye’de yerleşik 18 yaşın altındaki bir kişi adına açılan tasarruf ve katılma hesaplarındaki para da Sigorta güvencesi kapsamındadır. Bu hesabı açan veli ya da vasinin kendi adına ayrı bir hesabı daha mevcut ise her iki hesapta da ayrı ayrı sigorta güvencesi kapsamındadır.

Sigorta kapsamında olmayan mevduatlar

Bu doğrultuda Türkiye’de faaliyet gösteren kuruluşların yurt dışı şubelerinde açılan mevduat, katılma ve özel cari hesaplar ile kıyı bankacılığı (Off-Shore) hesapları da sigorta kapsamında değildir.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 63 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, 07.11.2006 tarihli ve 26339 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Sigortaya Tabi Mevduat ve Katılım Fonları ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca Tahsil Olunacak Primlere Dair Yönetmeliğin” 5 inci maddesi uyarınca;

  • Kredi kuruluşunun hakim ortakları ile bunların ana, baba, eş ve velayet altındaki çocuklarına ait mevduat ve katılım fonu ile diğer hesaplar,
  • Kredi kuruluşunun yönetim veya müdürler kurulu başkan ve üyeleri, genel müdür ve yardımcıları ile bunların ana, baba, eş ve velayet altındaki çocuklarına ait mevduat ve katılım fonu ile diğer hesaplar,
  • 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 282 nci maddesindeki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerleri kapsamına giren mevduat ve katılım fonu ile diğer hesaplar sigortaya tabi değildir.

Kredi kuruluşları tarafından satışına aracılık edilen; hazine bonosu, devlet tahvili, özel cari hesaplar yine sigorta kapsamında değildir.

TMSF ancak faaliyet izni kaldırılan ve bu kuruluş nezdindeki doğruluğu kanıtlanan mevduat, katılma hesaplarındaki parayı limitler dahilinde ödemektedir. 

Sigorta güvencesini örnekler ile açıklamak gerekirse;

ÖRNEK 1- Bir kişinin birkaç bankada mevduat hesabı olduğunu varsayalım: Bu kişiye ait mevduatın ne kadarı sigorta güvencesi kapsamındadır?

Sigorta güvencesi limiti her banka için ayrı ayrı hesaplanır. Yani kişinin mevduatına işleyen faiz ile birlikte 100 bin TL’sına olan kısmı güvence kapsamında olup, aşağıdaki tablodaki hesaplama yapılır.

A Mevduat Bankası Sigortaya Tabi Kısım B Mevduat Bankası Sigortaya Tabi Kısım Sigortalanan Toplam Mevduat
Mete 30.000 TL 30.000 TL 110.000 TL 100.000 TL 130.000 TL
Hilal 55.000 TL 55.000 TL 80.000 TL 80.000 TL 135.000 TL
Hakan 120.000 TL 100.000 TL 150.000 TL 100.000 TL 200.000 TL

ÖRNEK 2- Bir kişinin bir bankada birden fazla mevduat hesabının olduğunu varsayalım: Bu kişiye ait mevduatın ne kadarı sigorta güvencesi kapsamındadır?

Daha önceki örneğimizde de belirttiğimiz gibi sigorta güvencesi her banka için ayrı ayrı hesaplanmaktadır. Bu nedenle aynı bankanın farklı şubeleri de olsa tek bir limit üzerinden hesaplama yapılması gerekir. Bunu aşağıdaki tablodan daha net anlayacaksınız.

A Mevduat Bankası Adana Şubesi A Mevduat Bankası Rize Şubesi A Mevduat Bankası Kars Şubesi A Mevduat Bankası Toplam Mevduat Tutarı A Mevduat Bankası Sigortalı Mevduat Tutarı
Gamze 25.000 TL 15.000 TL 17.500 TL 57.500 TL 57.500 TL
Bülent 20.000 TL 100.000 TL 12.000 TL 132.000 TL 100.000 TL

ÖRNEK 3- Ortak hesap sahiplerinin sigorta güvencesinden faydalanması ile ilgili de bir örneğe yer verelim. 

Aşağıdaki örnekte farklı bankalardaki ortak hesaplardaki pay oranlarının belirtilmediği ve eşit payda hakka sahip oldukları düşünülerek hesaplama yapılmıştır.

A Mevduat Bankası

(Ortak Hesap)

Sigortaya Tabi Kısım B Katılım Bankası (Ortak Hesap) Sigortaya Tabi Kısım
Yusuf

220.000 TL

100.000 TL

90.000 YTL

45.000 TL

Resul

100.000 TL

45.000 TL

Aşağıdaki örnekte aynı bankanın farklı şubelerindeki ortak hesaplardaki pay oranlarının belirtilmediği ve eşit payda hakka sahip oldukları düşünülerek hesaplama yapılmıştır.

A Mevduat Bankası

(Ortak Hesap)

A Mevduat Bankası (İkinci Mevduat Hesabı) *Hesaplar Toplamı Sigortaya Tabi Kısım
Anıl

60.000 TL

75.000 TL

105.000 TL

100.000 TL

Elif

45.000 TL

75.000 TL

75.000 TL

Mevduat Sigortası Hakkındaki Diğer Detaylar

  • Mevduat sigortası kapsamındaki tüm ödemeler TL bazında yapılmaktadır.
  • Ödemeler faaliyet izninin kaldırıldığı tarihten itibaren 3 aydır. Zorunlu nedenlerle bu süre yeniden uzatılabilir. Ödemeler doğrudan TMSF tarafından veya ilan ettiği bir banka aracılığı ile yapılabilir.
  • Sigorta limitini aşan limit üçüncü sıra anlamındaki imtiyazlı alacaklılardır. Bu alacaklar için iflas masasında ilgili sıraya kaydedilmesi için yazılı başvuru yapılması gerekir.

Mevduat, katılım fonu, emanet ve alacaklar için zaman aşımı

5411 sayılı Bankacılık Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasına ve 01.11.2006 tarih 26333 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan;

“Mevduat ve Katılım Fonunun Kabulüne, Çekilmesine ve Zaman aşımına Uğrayan Mevduat, Katılım Fonu, Emanet ve Alacaklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin” 8 inci maddesine göre, bankalar nezdindeki her türlü mevduat, katılım fonu emanet ve alacaklar; hak sahibinin en son talebi, işlemi veya herhangi bir şekilde yazılı bir talimatı tarihinden başlayarak on yıl içinde aranmazlar ise zaman aşımına uğrar. Ergin olmayanlar adına ve yalnızca bunlara ödeme yapılmak kaydıyla açtırılan hesaplarda, zaman aşımı süresi küçüğün ergin olduğu tarihte, vadeli hesaplarda zaman aşımı süresi vade bitiminde işlemeye başlar.

“Mevduat ve Katılım Fonunun Kabulüne, Çekilmesine ve Zaman aşımına Uğrayan Mevduat, Katılım Fonu, Emanet ve Alacaklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin” 9 uncu maddesi uyarınca, kiralık kasalardaki kıymetler için zaman aşımı, kasa kira bedelinin en son tahsil edildiği ya da kasanın en son açıldığı tarihten itibaren başlar.

Yorum yapmak ister misiniz?